Από την κούκλα ως βίωμα στην κούκλα ως εικαστική πράξη: Οι μαριονέτες της Στέλλας Δερμιτζάκη

Περίληψη

Η παρούσα μελέτη εξετάζει την εικαστική πρακτική της αυτοδίδακτης καλλιτέχνιδας Στέλλας Δερμιτζάκη στο πλαίσιο του ερευνητικού project «Πηγαίος Εικαστικός Κώδικας», το οποίο προσεγγίζει την καλλιτεχνική δημιουργία ως βιωματική ανθρώπινη ανάγκη. Κεντρικό σημείο της έρευνας αποτελεί η μορφή της κούκλας, η οποία, από φορέας επιβεβλημένης ταυτότητας στην παιδική ηλικία της καλλιτέχνιδας, επανεμφανίζεται μετασχηματισμένη ως βασικό εικαστικό μοτίβο στο έργο της. Η ανάλυση επικεντρώνεται στην ενότητα «Μαριονέτες», μια σειρά μορφών που διερευνούν την αποδόμηση των συμβατικών αισθητικών προτύπων του ωραιοφανούς και αναδεικνύουν μια διαφορετική προσέγγιση της μορφής και της εικαστικής έκφρασης. Στα έργα αυτά, η καλλιτέχνιδα αξιοποιεί μορφοπλαστικούς μηχανισμούς της καρικατούρας, όπως η υπερβολή και η παραμόρφωση, όχι με σατιρική πρόθεση, αλλά ως μέσα ενίσχυσης της εκφραστικής έντασης και της συναισθηματικής φόρτισης των μορφών με μια γκροτέσκο αισθητική. Η μελέτη αναδεικνύει ότι το παιδικό βίωμα της επιβεβλημένης ταυτότητας, συνδεδεμένο με τη μορφή της κούκλας, δεν αναπαράγεται αυτούσιο, αλλά μετουσιώνεται σε εικαστική γλώσσα και πεδίο επεξεργασίας της εμπειρίας. Η έρευνα υιοθετεί τη μεθοδολογία a/r/tography, συνδυάζοντας την ανάλυση του έργου με τον αναστοχασμό και συγκροτώντας ένα πεδίο συνάντησης ανάμεσα στο βίωμα της καλλιτέχνιδας και την εμπειρία του ερευνητή. Μέσα από αυτή τη διαδικασία ενεργοποιείται ένας ευρύτερος διάλογος ανάμεσα στην τέχνη, το βίωμα και την ερευνητική πράξη.