Μουσεία και βιβλία μουσειακής εκπαίδευσης

Περίληψη

Σε όλες τις κοινωνίες τα παιδιά αποτελούν πάντα μια ιδιαίτερη ηλικιακή ομάδα. Οι γνωστικές τους ικανότητες διαφέρουν από αυτές των ενηλίκων και πρέπει να διανύσουν μια περίοδο μαθητείας ώστε να μπορέσουν να κατανοήσουν τον εαυτό τους και τους άλλους σύμφωνα με τους κανόνες του πολιτισμού τους. Οι ιστορίες για το παρελθόν έχουν θεμελιώδη σημασία σε αυτή τη διαδικασία ένταξής τους στον κόσμο και στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Η μύηση των παιδιών στον αρχαίο κόσμο θα πρέπει να τούς ανοίγει το δρόμο προς την κατανόηση των δυνατοτήτων, των διαφορών και των ομοιοτήτων των ατόμων και να τούς καλλιεργεί την αμφισβήτηση, την κριτική σκέψη και την κριτική στάση ζωής. Ο ρόλος των επιστημόνων με ειδικές και εξειδικευμένες γνώσεις για το παρελθόν και το παρόν είναι πολύ σημαντικός. Εξαιρετικά κρίσιμο είναι το τι θα επιλέξει ο κάθε επιστήμονας να αναφέρει, τι θα παραλείψει, κατά πόσο θα σταθμίσει τις συνέπειες, μιας και τα παιδιά, πολύ περισσότερο από τους/τις ενήλικους/ες, χρειάζονται προστασία από την «κακή επιστήμη». Ζητούμενο σε μια διαδικασία μάθησης δεν είναι ο βομβαρδισμός των παιδιών με πληροφορίες αλλά η διέγερση όλων των αισθήσεών τους ώστε οι γνώσεις τους για το παρελθόν να συσσωρεύονται σταδιακά και δημιουργικά, ανάλογα με την ηλικία, τις γνωστικές ικανότητες, το κοινωνικό περιβάλλον και τις μαθησιακές τους δυνατότητες. Σήμερα, τα βιβλία μουσειακής αγωγής δημιουργούν νέους τρόπους σύνδεσης με το παρελθόν δίνοντας στα παιδιά τη δυνατότητα να αντιληφθούν από πολύ νωρίς ότι τόσο οι άνθρωποι που ζουν τώρα όσο και αυτοί που έζησαν στο παρελθόν έχουν τη δική τους πορεία στο χρόνο και πως τα μουσειακά εκθέματα είναι οι μάρτυρες αυτών των διαδρομών και κατά επέκταση της ίδιας της ιστορίας. Με αυτόν τον τρόπο η ιστορία μπορεί να πάψει να είναι ένα σύνολο γεγονότων και να γίνει μια πλούσια τοιχογραφία της ανθρώπινης ύπαρξης και της σκληρής της προσπάθειας να επιβιώσει.